Technical Site

Przerzutniki

Przerzutniki to podstawowe elementy pamiętające. Jeden przerzutnik jest w stanie zapamiętać jeden bit informacji. Istnieje wiele rodzajów przerzutników, ale omówię te najważniejsze, czyli te, które potrzebujesz na zajęcia. ;) Poniższy przerzutnik ma dwa wejścia; ''S'' to SET, ''R'' to reset, oraz dwa wyjścia; ''Q'' to zapamiętany bit, a ''Q'' to wartość odwrotna do zapamiętanej.

Przerzutnik SR

Przerzutnik SR

Ta animacja pokazuje jak należy posługiwać się przerzutnikiem SR, aktywowanym stanem wysokim. Oznacza to, że ustawiając jedynkę na SET, przerzutnik zapamięta jedynkę. Jeśli zaś ustawimy jedynkę na RESET, przerzutnik zapamięta zero. Równoczesne zera na SET i RESET to stan spoczynkowy przerzutnika. Nie wolno ustawiać SET i RESET na stan wysoki jednocześnie; to grozi uszkodzeniem układu. Nikomu nie życzę spalenia przerzutnika na zajęciach. ;) Stany wysokie na SET i RESET podaje się tylko przez chwilę. Następnie należy powrócić do stanu spoczynkowego.

Diagramy SR

Takie diagramy należy narysować...

Układ SR

...a tak podpiąć przewody.

Przerzutnik SR

Przerzutnik ~SR

Poprzedni przerzutnik był zbudowany z dwóch bramek NOR i był wyzwalany wysokim stanem. Ten jest zbudowany z bramek NAND i wyzwala go stan niski. W tym przypadku stanem spoczynkowym są dwie jedynki, a stanem zabronionym są dwa zera.

Diagramy ~SR

Takie diagramy należy narysować...

Układ ~SR

...a tak podpiąć przewody.

Na zajęciach o przerzutnikach musisz znać wyłącznie SR i SR, ale opiszę również przerzutniki JK i D, ponieważ są używane na innych zajęciach (liczniki, rejestry). Wystarczy, że poznasz ich zachowanie. Nie potrzeba Ci schematów budowy.

Przerzutnik JK

Przerzutnik JK

Ten przerzutnik ma aż pięć wejść. Nieopisane wejścia na górze i na dole symbolu to kolejno Set i Reset, znane z przerzutników SR. Działają cały czas, bez uwagi na resztę wejść. Wejścia J i K są uzależnione od wejścia zegarowego ''>''. Jeśli na J będzie jedynka, a stan na wejściu zegarowym przejdzie z jedynki na zero, to przerzutnik zapamięta jedynkę. Jeśli zaś jedynka była na K, a zegar opadał z wysokiego na niski, to na Q wyjdzie zero. Ciekawie robi się, gdy na J i K są jedynki równocześnie. Za każdym razem, gdy wejście zegara opadnie z stanu wysokiego na niski, to wartość na Q zaneguje się. Po włączeniu przerzutnika na wyjściach mogą pokazać się bzdury, dlatego przed rozpoczęciem pracy należy go zresetować R, lub ustawić używając S. Ale przed włączeniem musisz wiedzieć, jaki stan go aktywuje. Jeśli na wejściu jest kropka, jak na przerzutniku z prawej, to aktywuje go zero, a jeśli kreseczka to stan wysoki. O tym przerzutniku więcej znajdziesz w artykułach o licznikach.

Przerzutnik D

Przerzutnik D

Mój ulubiony przerzutnik. Podaj na D co chcesz, daj mu takt zegara z niskiego na wysoki, a on umieści to na Q. Bez kombinowania. Wersja po lewej jest pozbawiona Set'u i Reset'u. Więcej o tym przerzutniku znajdziesz w artykule o rejestrach.